... เป็นจดหมายจากท่านผู้อ่าน เขียนถึงคุณลุงพนมเทียน ในสมัยที่เพชรพระอุมาตีพิมพ์เป็นตอนๆ ในนิตยสารรายสิบวัน ชื่อ จักรวาลปืน คอลัมม์ พนมเทียนตอบข้อข้องใจ

 

ดุสิต กรุงเทพ 10800

วันที่ 27 กันยายน 2526

เรียน คุณฉัตรชัย ทราบ

ตามที่คุณได้ตอบ จ.ม ของผู้ที่ใช้นามว่า “ นงลักษณ์ ทิพย์สุริย์ 130 หมู่ 1 วานรนิวาส สกลนคร ลงในฉบับที่ 47 ปีที่ 2 ประจำวันที่ 15 กันยายน 2526” ในจักรวาลปืน ของคุณ เกี่ยวกับ รพินทร์ ไพรวัลย์ และพูดถึงนามสกุล “ไพรวัลย์” ด้วย ผมอ่านแล้วความรู้สึกด้านลบเกิดขึ้นกับคุณทันทีเลย ตามที่คุณออกตัวว่า “ เท่าที่ทราบไม่มีนามสกุลของคนจริง” นั้นก็ไม่เท่าไหร่นัก เพราะคุณอาจจะไม่ทราบจริง เพราะนามสกุลของคนเรามันมีเยอะแยะไป แต่ที่คุณพูด(เขียน) ต่อมานะซิ มันไม่สมควรอย่างยิ่งที่คุณว่าแต่ “นักร้องลูกทุ่ง(ยอดรัก สลักใจ) หรือบุคคลที่พลอยเห็นดีเห็นงามไปด้วย อาจเอาไปตั้งฉายาต่อท้ายตน หรือขอเปลียน ขอตั้งนามสกุลของคุณภายหลัง” นั้น ไม่เป็นการยกยอตัวของคุณเองไปหน่อยหรือ การตอบจดหมายเกี่ยวกับเรื่องนามสกุลนั้นเมื่อตอบลงในสื่อมวลชนเช่นนี้ โปรดใช้ถ้อยคำให้ดีหน่อยครับ มันกระทบกระเทือนจิตใจกันมากเกินไป “ถึงแม้ว่านามสกุลจะแปลว่า โคตรวงศ์มาจากป่าดงพงพี ก็ตาม” แต่เราควรเคารพสิทธิ์ของผู้อื่นไม่ใช่หรือ เถอะน่า ถึงแม้ว่านามสกุลนี้ไม่ได้แปลว่า ทองคำที่วิเศษเลิศเลอจากภพภูมิอะไรก็ตาม แต่นามสกุลนี้ก็มีใช้มาตั้งแต่ทางการเขาให้เริ่มใช้นามสกุลกันนั่นแหละ โดยไม่ได้เห็นดีเห็นงามหรือตั้งตามอย่างของคนอื่นเขา ต้นตอนามสกุลนี้มาจากปู่ทวดที่ชื่อ “วัลย์” มีย่าชื่อ “ไพร” ท่านขุนเช่าวรกิจ เป็นผู้ตั้งให้ โดยเอาชื่อ ย่าและปู่มารวมกัน จึงเป็นต้นตอของนามสกุล “ไพรวัลย์” มาจนกระทั่งทุกวันนี้ ไม่แน่นะ คุณอาจจะเขียนเรื่อง “เพชรพระอุมา” มาก่อนทางการตั้งนามสกุลก็ได้จริงไหม? และในสมัยนั้นเรื่องของคุณก็โด่งดังมาก เผอิญท่านขุนเช่าวรกิจ ท่านก็ได้อ่านและปู่ทวดก็เป็นผู้ใหญ่บ้านอยู่ เลยเอาชื่อปู่ทวดย่าทวดมาตั้งตามคุณก็ได้ รึคุณว่าไง ! และอีกอย่างที่คุณจะเห็นว่านามสกุลของผมทำไมถึงเขียนเป็น “ไพรวรรณ์” อันนี้ก็ขอเรียนให้ทราบว่า เนื่องจากการเขียนผิดเพี้ยนไปจากการบอกของคนพูดกับคนเขียนเจ้าหน้าที่ในสมัยหนึ่ง จึงได้มีผู้ใช้นามสกุล “ไพรวัลย์” และ “ไพรวรรณ์” เช่นนี้ ความจริงแล้วโคตรรเหง่าเหล่ากอก็มาจากคนเดียวกันนั่นเอง และเหล่ากอของผมก็เกิดที่ลพบุรีนี่เอง ซึ่งไม่ไกลจากบ้านของคุณเท่าไรนัก ใช่ไหม? และพร้อมกันนี้ผมได้แนบใบถ่ายรูปของบัตรประจำตัวประชาชนมาด้วย ที่นี้คุณก็คงจะพอเข้าใจนะครับว่า นามสกุลนี้มีใช้มาอย่างไร ขอเถอะ ! ถ้าหากคุณมีเรื่องส่วนตัวอะไรกับยอดรัก ก็ขอให้เป็นเรื่องส่วนตัวอย่าได้พูดถึงวงศ์ตระกูลอะไรเลย ใครๆที่เขาอ่านที่คุณตอบจดหมายฉบับนั้นก็ไม่มีใครเห็นดีเห็นงามไปกับคุณด้วยหรอกนะ

รบกวนคุณมามากพอแล้ว ขอจบแค่นี้นะ และผมหวังว่าคุณคงชี้แจงเรื่องนี้ทางหนังสือคุณด้วย ขอบคุณ

ขอแสดงความนับถือ

นาย............ ไพรวรรณ์

ตอบ

ขอบคุณมาก สำหรับจดหมายของคุณ คิดว่าผมแยกตอบคุณเป็นข้อๆคงกระจ่างดีกว่านะ และขอตอบดังนี้

1) โดยสัตย์จริง นักประพันธ์ทุกคนพยายามตั้งชื่อสกุลของตัวละครในเรื่องของเขาให้มันแปลกพิสดารไปกว่าคนจริงๆเสมอ เพราะไม่ต้องการเผชิญกับปัญหาว่าไปเอานามสกุลจริงเขามาใช้เป็นเรื่องสมมุติ เพราะถ้าตัวละครประพฤติดี ก็เสมอตัว ประพฤติชั่ว คดโกง ดอกทอง นิสัยไม่ดี เจ้าของนามสกุลก็ด่าว่ามาว่าทำให้เกิดเสียหาย หรือบางทีอาจถูกฟ้องร้องทางศาลส่งไปเลย ในบางสกุลที่สามารถพิสูจน์ได้ว่าคนรู้จักกันทั่วเมือง ดังนั้นนักประพันธ์จึงไม่ประสงค์จะตั้งนามสกุลให้ไปพ้องกับใคร เว้นบังเอิญโดยไม่ตั้งใจ ซึ่งก็ยอมรับว่ามีอยู่บ่อย เพราะคนไทยยุคนี้มีถึง 50 ล้านคนแล้ว นามสกุลสมมุติอาจไปพ้องนามสกุลของคนจริงเข้าได้ และเมื่อพ้องเข้า และเจ้าของนามสกุลจริงท้วงมา ก็ต้องขอโทษอย่างมาก

2) การที่ผมเปรียบเทียบถึง ชื่อประกอบอาชีพ หรือชื่อสำรองนักร้องลูกทุ่ง ไม่ได้หมายความว่าผมไปดูถูกเหยียบย่ำ หรือมีอคติใดๆ กับนักร้องลูกทุ่งเหล่านั้น ซ้ำยังไม่เคยมีเรื่องกันด้วย ผมเองก็ชอบพวกลูกทุ่งและให้เกียรติเขายิ่งกว่านักกินเมือง บางคนเสียอีก เพราะเขาใช้ความสามารถของเขา ความมีอารมณ์ศิลปินของเขา กล่อมเกลาโลก เขามีเกียรติ และเป็นทรัพยากรสำคัญของชาติยิ่งกว่าพวกคอรัปชั่น นักกินเมืองโกงเมืองโกงประชาชนทั้งหลายมากนัก และมันก็เป็นสิทธิของเขาที่จะนึกพอใจชื่อใดนามใด แล้วเอามาเป็นสร้อยนามของเขาก็ย่อมจะได้ ไม่มีอะไรที่จะต้องรังเกียจหรือขัดข้อง การยกยอ หรือยกย่องตัวเอง ไม่ใช่วิสัยของผม เพราะมันทั้งโง่ เซ่อ บ้า ในการทำแบบนั้นตอนนี้ผมอาจเพียงโง่เท่านั้นที่ไม่รู้ว่ามีนามสกุล “ไพรวรรณ์” หรือ “ไพรวัลย์” จริง แต่ยังไม่ถึงกัน “เซ่อ” หรือ “บ้า” และเมื่อเป็นสกุลของคุณจริง ผมก็พร้อมเสมอที่จะ “ขออภัย” ในความโง่ เพราะคิดไปไม่ถึง

3) คุณแจ้งความจริงมาให้ผมทราบทำให้ผมรู้สึกขอบคุณ แต่คุณ “แดกดัน” มานั้น ผมเกรงว่าคุณจะทำไม่ถูกต้อง ขอเตือนมาในฐานะที่อาวุโสกว่าจากบัตรประจำตัวของคุณ บอกเกิดปี พ.ศ. 2493 ปีที่คุณ “อุแว้” เป็นปีแรกของการเป็นนักศึกษาอักษรศาสตร์ของผม อายุเราคงห่างกันรุ่น อาน้ากับหลาน ธรรมเนียมไทยของเรา เราถืออาวุโส ทั้งวัยวุฒิ และคุณวุฒิ รู้จักกาลเทศะ รู้จักที่ต่ำที่สูง รู้จักเด็ก รู้จักผู้ใหญ่ มิฉะนั้นเราสูญชาติไปนานแล้ว แต่ไม่เป็นไร ข้อนี้ผมไม่ว่าคุณอยากจะด่าผมก็ได้ ค่าที่เสือกไม่รู้ว่า “ไพรวรรณ์” เป็นนามสกุลจริงของคุณและผมก็ขอโทษแล้ว

4) นามสกุล “ไพรวรรณ์” ของคุณ ตามที่เขียนนั้น ในฐานะนักอักษรศาสตร์ ผมขอท้วงว่ามีความหมายไพเราะสู้ “ไพรวัลย์” อันแปลว่า “ป่าเถาวัลย์” ไม่ได้ เพราะ “วรรณ์” หรือ “วรรณ"” คำนี้ แปลว่า สี, ผิว, ชนิด, ตัวอักษร, หนังสือ ซึ่งเมื่อมาประกอบกับคำว่า “ไพร” ข้างหน้า ก็ลองพิจารณาดูว่ามันควรจะแปลว่าอย่างไร ซึ่งไม่จำเป็นจะต้องให้ผมแปลนะครับตามความเห็นของผม ซึ่งสาบานว่าด้วยความปรารถนาดีจริง ๆ ควรจะให้เขาแก้กลับคืนมาเป็น “ไพรวัลย์” อย่างเดิม โดยเขียนให้ถูกเสียดีกว่า นอกจากขอโทษต่อคุณแล้ว ผมก็ต้องขอโทษต่อบรรพบุรุษของคุณและท่านผู้ตั้งสกุลให้คุณ คือท่านขุนเช่าวรกิจ ด้วยและขอตำหนิไปถึงพนักงานอำเภอที่เสือกจดชื่อสกุลคุณเพี้ยนตัวอักษรไปผมเขียนเรื่องนี้เมื่อปี 2507 ทีหลังนามสกุลของคุณได้ถูกตั้งขึ้นแล้ว ซึ่งเป็นเรื่องบังเอิญจริงๆ

5) คุณพอจะทราบบ้างไหมครับหมอนที่ถวายพระ และมีคนบอกผมว่ามีคำอุทิศ “แด่ รพินทร์ ไพรวับย์” ตามที่มีผู้บอกมานั้น ในวงญาติของคุณมีผู้ใดที่ชื่อ รพินทร์ ไพรวัลย์ และเสียชีวิตไปแล้วบ้าง ? ถ้าไม่ทราบก็ควรจะสอบถามสืบสวนดูนะ เพราะญาติของคุณแน่ ๆ ผมก็จะได้อุทิศส่วนกุศลไปให้ท่านผู้นั้นด้วย ในฐานะที่ใช้ทั้งชื่อจริง และสกุลจริง ของท่าน มาเป็นพระเอกในบทประพันธ์ผมมานานโดยไม่รู้ตัว

6) ผมเคารพในสิทธิ์ของผู้อื่นเสมอ เว้นไว้แต่ไม่รู้มาก่อนว่า “สิทธิ”นั้นเป็นของใคร จึงกระทำลงไปโดยขาดเจตนา คุณท้วงมาได้ แต่ไม่ควรจะใช้อารมณ์โดยไร้เหตุผล ผมจะไปรู้ได้อย่างไรว่ามีคนนามสกุลจริงว่า “ไพรวรรณ์” ซึ่งเดิมเคยมีปู่ทวดชื่อ “วัลย์” มีย่าชื่อ “ไพร” ซึ่งเมื่อได้รับการชี้แจงมา ก็เป็นการดีแล้ว และขอบคุณอีกครั้ง รวมทั้งแนะให้คุณไปขอแก้ให้ถูกต้องเสียด้วย และควรจะด่าคนที่เขียนสกุลคุณผิด โดยใช้ “วรรณ์” แทน “วัลย์” ได้คน ๆ นั้นแหละที่มันหมิ่นคุณอย่างแรง และควรจะถูกเตะคุณไม่โกรธคนที่เขียนชื่อสกุลคุณผิดบ้างหรือ ที่บังอาจเปลี่ยนสกุลของคุณไปเสียเลย อันผิดทั้งความหมายและตัวสะกด และทางตรงข้าม คุณควรจะยินดี ที่มาเป็นสกุลของพระเอกในเรื่องนวนิยาย ซึ่งเป็นตัวดีเสียด้วย ซื่อสัตย์, สุจริต, จริงใจ, กล้าหาญ, ไม่ทรยศคดโกงหักหลังใคร ซึ่งหาได้ยากในมนุษย์ยุคนี้

7) สุดท้าย ขอขอบคุณมาอีกครั้งที่ชี้แจงบอกมาให้ราบ ซึ่งช่วยแความ “โง่” ของผมอีกที ในเรื่องนามสกุลที่ผมคิดสมมุติขึ้น แล้วเกิดไปพ้องกับสกุลจริงเข้า และข้อความของผมที่เขียนตอบจดหมายผู้อ่านคนหนึ่งไปแล้ว ท่านผู้ใดคิดว่าจะไปกระทบกระเทือนเข้า ผมก็ขออภัยไว้ ณ ที่นี้ด้วย เพราะไม่ได้มีเจตนาเลย ยิ่งนักร้อง “ยอดรัก สลักใจ” ยิ่งไม่มีอะไรเลยตรงข้าม ผมเป็นแฟนเพลงเขาอย่างแรงเสียด้วยซ้ำ.

ขอได้รับความปรารถนาดีและจริงใจ
จากผม
“พนมเทียน”