... ปรากฏในเรื่องเพชรพระอุมา ตอนที่คณะเดินทางที่แยกทีมไปตามล่าไอ้แหว่ง
แล้วในช่วงเดินทางกลับไปสมทบกองเกวียน ซึ่งต้องผ่านเขตบึงน้ำที่มีจระเข้ชุกชุม
ก่อนที่คณะจะเดินลุยข้ามฝั่งรพินทร์ก็คิดแผนหลอกล่อดึงความสนใจจรเข้
โดยใช้เจ้าตัวนี้เป็นเหยื่อล่อ
ข้อมูลทางสัตววิทยา
.... สมเสร็จ เป็นสัตว์ที่สืบเชื้อสายมาจากสัตว์โบราณราว
50 ล้านปีมาแล้ว พบในทวีปอเมริกา และเอเซีย ในทวีปอเมริกาพบตั้งแต่เม็กซิโก
ในเอเซียพบตั้งแต่เทือกเขาตะนาวศรีของไทย พม่า และสุมาตรา
ลักษณะ เป็นสัตว์กีบเดียว ที่มีลักษณะของสัตว์หลายชนิดรวมอยู่ในตัวมัน
เราจึงเรียกว่า "ผสมเสร็จ" หรือ "สมเสร็จ" กล่าวคือรูปร่างคล้ายหมูเท้าคล้ายแรด
จมูกและริมฝีปากบนยื่นยาวออกมาคล้ายงวงช้าง ยืดหดเข้าออกได้
หางสั้นหนาคล้ายหมี หูเล็กสั้นกลม ตาเล็กตัวผู้มีขนาดเล็กกว่าตัวเมีย
เท้าหน้ามี 4 นิ้ว เท้าหลังมี 3 นิ้ว ลูกสมเสร็จเกิดใหม่ตัวจะลายคล้ายแตงไทย
ลายนี้จะหายไปเกือบหมด เมื่ออายุราว 5 เดือน
อุปนิสัย มีนิสัยรักสงบ ปกติชอบอยู่ตามลำพัง
ไม่ชอบอยู่รวมเป็นฝูง ออกหากินเป็นคู่ในฤดูผสมพันธุ์ ปกติหากินเวลากลางคืน
ชอบอาศัยตามป่าดงดิบหรือป่าทึบที่อยู่ใกล้กับแหล่งน้ำ ลำธาร
หรือหนองน้ำ ชอบเล่นน้ำและนอนเกลือกปลักตม ว่ายน้ำและดำน้ำเก่งมาก
สามารถปีนต้นไม้ได้ด้วย
การสืบพันธุ์ เริ่มผสมพันธุ์ได้เมื่อดายุราว
3-5 ปี ตั้งท้องนานราว 13 เดือน หรือประมาณ 391-400 วัน ตกลูกครั้งละ
1 ตัว ตัวเมียมีเต้านม 1 คู่ ลูกจะอยู่กับแม่ราว 6-8 เดือน จึงแยกออกไป
อายุยืนประมาณ 20-30 ปี อาหาร ลูกไม้และพืชป่า
ลักษณะรอยเท้า
