เสือ

เป็นสัตว์ที่มีบทบาทสูงมากชนิดหนึ่งในเรื่องเพชรพระอุมาทั้งสองภาค ซึ่งจะทยอยเข้ามาโรมรันและสร้างปัญหากับคณะเดินทางอยู่เนืองๆ และในเรื่องค่อนข้างอธิบายพฤติกรรมและสัญญาของเสือโคร่งไว้อย่างน่าสนใจ เช่น

1. ชอบสอดรู้สอดเห็น ที่รพินทร์เล่าให้นายเจ้าทั้งเรื่องการว่ายน้ำข้ามแม่น้ำที่ว่ายวนกลับไปมาหลายเที่ยว
2. ความอำมหิตใจเด็ดของเสือที่ยอมกัดข้อเท้าตัวเองที่ติดจั่นอยู่เพื่อความมีอิสระของตัวเอง

และมีเสือที่มีบทบาทเด่น ๆ อยู่หลายตอน เช่น

• ไอ้กุด
• ไอ้โคร่งดำ เสือหินร่างที่ 2 ของจอมผีดิบมันตรัยในภาคแรก
• เสือโคร่งที่ซับบอน ที่กัดทะเย ลูกชายของปี หัวหน้าหมู่บ้านซับบอนที่เข้ามายุ่มย่ามกับคณะติดตามนิวเคลียร์ในช่วงแรก ๆ

ข้อมูลด้านสัตววิทยา

เสือโคร่งจัดเป็นสัตว์ชนิดพันธุ์ที่เป็นกุญแจ หรือKeyston Species ที่จะไขไปสู่ประตูแห่งความอยู่รอดของสรรพสัตว์เสือโคร่งเป็นหนึ่งในสัตว์ผู้ล่าขนาดใหญ่ของโลกและใหญ่ที่สุดในทวีปเอเซีย อวัยวะในการรับสัมผัสของเสือโคร่งนั้นได้มีการพัฒนาดีมากทั้งด้านการมองเห็น การรับฟังและการดมกลิ่นประสาทจมูกของเสือโคร่งนั้นด้วยกว่าสุนัขเพียงเล็กน้อยเท่านั้น หูของเสือโคร่งสามารถบิดหันไปมาเพื่อการรับฟังและจับความเคลื่อนไหวรวมทั้งมีดวงตาที่สามารถแยกสีต่าง ๆ และจับความเคลื่อนไหวของเหยื่อได้ดีสามารถมองเห็นภาพด้วยตาทั้งสองข้างได้พร้อม ๆ กัน มีประสิทธิภาพในการกระโจนสูง รวมทั้งกรงเล็บและฟันเขี้ยวที่แหลมคม จึงทำให้เสือโคร่งเป็นนักล่าที่ทรงพลานุภาพการออกล่าเหยื่อใช้วิธีพรางตัวซ่อนด้วยลายที่ทำให้มองเห็นยากในแมกไม้ เมื่อเหยื่อเข้ามาใกล้รัศม่ที่พอเหมาะแล้วก็จะออกวิ่งกระโจนไล่ล่า ซึ่งจะกระโดดได้ไกล 5 ถึง 6 เมตรกระโจนสูงเกือบ 2เมตร เมื่อทันก็จะตะปบและงับคอเหยื่อ เสือโคร่งมักชอบป่าผลัดใบเพราะป่าผลัดใบจะมีสัตว์ที่กินพืชเป็นอาหารอยู่อย่างหนาแน่น ถ้าไม่จำเป็นแล้วเสือโคร่งจะไม่ล่าสัตว์ใหญ่อย่างช้าง ควายป่า หรือกระทิงเพราะโอกาสที่จะบาดเจ็บมีมาก และเนื่องจากเสือโคร่งเป็นสัตว์ผู้ล่าขนาดใหญ่ จึงจำเป็นจะต้องมีพื้นที่ป่าขนาดใหญ่ที่มีแหล่งน้ำ แหล่งพักพิงและที่หลบภัยให้พวกเขาอาศัยอยู่ได้ตลอดทั้งปี เสือโคร่งแต่ละตัวจะมีอาณาเขตหากินของตัวเองโดยมีขนาดตั้งแต่ 25-150 ตร.กม. ขึ้นอยู่กับสภาพของถิ่นที่อยู่อาศัยพื้นป่าที่อนุรักษ์ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย คือผืนป่าตะวันตก ซึ่งรวมเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง ทุ่งใหญ่นเรศวร อุทยานแห่งชาติและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอื่น ๆอีกรวม10 แห่ง พื้นที่เหล่านี้รวมกันเป็นพื้นที่ 14,000ตร.กม.หรือกว่า 10ล้านไร่ จึงนับได้ว่าเป็นป่าอนุรักษ์ผืนใหญ่ที่สุดในเอเซียอาคเนย์ และยังเป็นเขตอนุรักษ์เสือโคร่งที่ใหญ่ที่สุดอีกด้วย
ช่วงฤดูผสมพันธุ์จะไม่แน่นอนและอาจเป็นไปได้ตลอดปีตามแต่เสือหนุ่มสาวจะมีโอกาสมาพบกัน เสือตัวผู้จะออกอาการ "ขู่"เมื่อมีฝ่ายที่รุกล้ำเข้ามาในอาณาเขต สำหรับแม่เสือสาวในช่วงฤดูผสมพันธุ์ในฉี่และอึจะเริ่มมีกลิ่นเย้ายวนปะปน ความประพฤติเริ่มเปลี่ยนแปลงจะส่งเสียงร้องดังและบ่อยขึ้นอวัยวะเพศที่พร้อมจะใช้งานเริ่มบวมแดงเพราะเป็นสัด ทำให้แม่เสือสาวเริ่มเคล้าเคลีย โก้งโค้งถูไถกับสิ่งต่าง ๆ ทั่วไป เนื่องจากต้องการการกระตุ้นที่อวัยวะเพศ ช่วงเวลาที่เพศเมียเป็นสัดและพร้อมที่จะผสมพันธุ์จากตัวผู้ ในช่วงเวลา 3-4วันเป็นหน้าที่ของเสือหนุ่มที่จะต้องทำการ "นั่นกัน" อย่างลืมวันเวลาและลืมหิวอาหาร ขลุกแต่ทำหน้าที่อย่างนี้เป็นร้อย ๆครั้ง สำหรับเสือโคร่งตัวผู้1ตัวผสมกับตัวเมียซึ่งเป็นสัดได้หลาย ๆ ตัว ในแต่ละปี ตัวเมียแต่ละตัวจะมีรอบเป็นสัดทุกประมาณ 50วัน ตัวเมียจะใช้เวลาอุ้มท้องประมาณ 3เดือนกว่า ๆ จึงหาที่ปลอดภัยคลอดลูกขนาดครอกที่มีความเหมาะสมที่สุดและจะสามารถอยู่รอดได้ทั้งหมดคือ 3ตัว
แม่เสือจะดูแลลูกโดยฝ่ายตัวผู้ของเสือโคร่งไข่แล้วก็ทิ้ง แม่เสือจะมีระยะพักตัวไม่เป็นสัดไม่มีกิจกรรมทางเพศไปอีกอย่างน้อยก็ประมาณ 3ปี สำหรับการให้น้ำนมจะต้องมีเพื่อเจือจานแก่ลูกน้อยอย่างน้อยประมาณ 8สัปดาห์แล้วจากนั้นจึงให้ลูกชิมรสเนื้อสัตว์ เหยื่อที่แม่เสือหามาป้อนลูกในช่วงแรก ๆ อาจเป็นเหยื่อไม่โตมาก ต่อมาแม่เสือจะค่อย ๆฝึกลูกให้เรียนรู้ที่จะล่า จึงอาจหาเหยื่อที่ยังไม่ตายมาเพื่อให้ลูกได้หัดกัด หัดสังหารเหยื่อด้วยตัวเองบ้าง
เมื่อลูกเสืออายุได้ 16เดือนก็จะมีความสมบูรณ์เกือบเต็มที่สำหรับการล่า ตลอดชีวิตของแม่เสือในธรรมชาติประมาณ 15ปีนั้น จะตกลูกได้ประมาณ 5 ครอกรอดจนโตได้ประมาณ15ตัวและถ้าเป็นในกรณีที่ยังมีลูกน้อยรอคอยอาหารอยู่ การยิง การล่าหรือฆ่าแม่เสือนั้นจะเป็นการคร่าชีวิตล้างบางให้สิ้นไปกันทั้งครอบครัว

ลักษณะรอยเท้า

พบเห็นรอยเท้าเสือเฉพาะอุ้งเท้า และนิ้วเท้าเท่านั้น ส่วนเล็บจะซ่อนอยู่ รอยเท้ามีลักษณะคล้ายแมว แต่มีขนาดใหญ่กว่า ซึ่งขนาดรอยเท้าจะเล็กหรือใหญ่ขึ้นอยู่กับ ขนาดของลำตัวของเสือและชนิดของเสือ บริเวณที่พบร่องรอย ได้แก่ ที่ราบเชิงเขา ทุ่งหญ้า ทางด่านสัตว์ตามสันเขา หรือริมธารน้ำในป่าดิบ

เรียบเีรียงโดย ..มันตู