นกหว้าเป็นนกขนาดใหญ่และไม่มีเดือย จัดอยู่ในสัตว์ปีกจำพวกไก่ฟ้าของไทย ตัวผู้สวยกว่าตัวเมียมาก ชอบอาศัยอยู่ตามป่าทึบและป่าลึก ในระดับเชิงเขาจนกระทั่งความสูง 900 เมตร จากระดับน้ำทะเล เป็นนกขี้อาย ไม่ชอบให้ใครพบเห็น มีเสียงร้องดังมาก เราจึงมักได้ยินเสียงร้องมากกว่าเห็นตัว เสียงที่ร้องดัง “ว้าว ว้าว”บางครั้งร้องได้ถึง 30 ครั้ง ได้ยินไปทั่วป่า ปกติชอบอยู่โดดเดี่ยว นอกจากฤดูผสมพันธุ์

        เมื่อถึงฤดูผสมพันธุ์ ตัวผู้จะทำลานไว้สำหรับรำแพนอวดตัวเมีย เรียก ลานนกหว้า ที่ลานนั้นมันจะรักษาความสะอาดอย่างดี เก็บกิ่งไม้ใบไม้ออกหมดตลอดเวลา หลังจากนั้นตัวผู้ก็จะร้องเรียกตัวเมีย เมื่อพบตัวเมีย ตัวผู้จะรำแพนขนปีกเพื่อดึงดูดใจก่อนผสมพันธุ์

        ในเรื่องเพชรพระอุมานั้นนกหว้าได้ถูกเอ่ยถึงครั้งแรกโดย ม.ร.ว เชษฐา โดยได้ถามจันว่าบริเวณนี้(โป่งน้ำร้อน)มีนกหว้าด้วยหรือ เนื่องจากได้ยินเสียงร้องของมัน ส่วนอีกครั้งก็ตอนที่รพินทร์และนายจ้างแยกตัวออกไปตามล่าไอ้แหว่ง ได้ไปพบลานของมันเข้า และรพินทร์ได้อธิบายพฤติกรรมของเจ้าสัตว์ชนิดนี้ให้ฟัง

ลานนกหว้า