ในเนื้อเรื่องมีใช้ปืนลูกซองมากมายหลายกระบอก
ซึ่งส่วนใหญ่ผู้ใช้จะเป็นลูกหาบ จึงทำให้ปืนและกระสุนลูกซองนั้นมีการนำมาใช้งานมากที่สุดในเรื่อง
และในที่นี้ ผมขออนุญาตกล่าวถึงเพียงบางกระบอกที่ค่อนข้างมีบทบาทเท่านั้นครับ
1. บราวนิ่ง ออโต 5 นัด
ปืนกระบอกนี้
มีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งก็คือ FN. เป็นปืนที่พนมเทียนมีในครอบครอง
และ เคยใช้งานในช่วงท่องป่าแถวภาคใต้ ซึ่ง หาอ่านได้ในหนังสือไอ้ดำมหากาฬ
ไอ้ลายที่บางลาง
ในเรื่องเพชรพระอุมานั้น
เจ้าของปืนกระบอกนี้คือ มรว.เชษฐา วราฤทธิ์ จะนำมาใช้งานในช่วงแรกๆ
ของการเดินทางจากหล่มช้างได้มอบให้จัน เป็นผู้ใช้งานจนถึงเทือกเขาพระศิวะ
โดยกำหนดบทบาทของปืนกระบอกนี้ให้เป็นปืนหาอาหาร
ในภาคสอง ผู้ที่ใช้ปืนกระบอกนี้ประจำมือก็คือ
นายช้วน หัวหน้าลูกหาบคณะเชษฐา ซึ่งปรากฏในตอนที่อนุชาขอเปลี่ยนปืนก่อนเดินทะลุผ่านถ้ำเพื่อมุ่งสู่โป่งน้ำร้อน
วีรกรรมของปืนกระบอกนี้
- มรว. เชษฐา ใช้ยิงไอ้กุด ที่เขาโล้นโดยยิงจากบนห้างที่นักดักซุ่มรอไอ้กุด
ให้เข้ามากินซากศพของลูกหาบชื่อเอิ้น แต่เนื่องจากมี เสียงปลดเซพปืน
ทำให้ยิงไอ้กุดไม่ตายคาที่
- เป็นปืนที่ช่วยชีวิตคณะเดินทางให้รอดพ้นจากการดังซุ่มรอเพื่อโจมตีเจ้าไทรัน
แต่บังเอิญสางป่าลื่นล้มแล้วมือไปเกี่ยวไกปืนของจัน ทำให้ปืนลั่น
จนเจ้าไทรันตกใจส่งเสียงออกมาและคณะเดินทางได้รู้ตัวอย่างหวุดหวิด
2. ปืนลูกซองเรมิงตัน Model 870

ปืนลูกซองรุ่นนี้
เป็นแบบปั๊มแอ๊คชั่น หรือสไลด์แอ๊คชั่น คือ ต้องกระชากสไลด์
เพื่อดีดปลอก และป้อนกระสุนนัดใหม่เข้ารังเพลิง ซึ่งนับว่าเป็นปืนลูกซองที่ขายดีที่สุดในโลก
ในเรื่องเพชรพระอุมานั้น
เมื่อคะหยิ่นตัดสินใจเข้าร่วมเดินทางบุกเทือกเขาพระศิวะด้วยนั้น
เชษฐา ก็เลยมอบปืนกระบอกนี้ให้กับคะหยิ่นเป็นปืนประจำตัว และคะหยิ่นก็ได้ใช้ปืนกระบอกนี้มาโดยตลอด
ทั้งภาคแรกและภาคสอง
วีรกรรมของปืนกระบอกนี้
- คะหยิ่นใช้สอยค่างลงมาเป็นอาหารให้กับคณะบริเวณเขากองกอยซึ่งเป็นครั้งแรกที่
มรว.ดารินมีโอกาสได้ลิ้มลองเนื้อค่างเป็น คร้งแรก
- คะหยิ่น ใช้ยิงเจ้าด้วนที่หนองน้ำแห้ง ในภาคสองแต่ลูกกระสุนเป็นปรายยิงนก
ทำให้เจ้าตัวต้องเผ่นป่าราบเข้าไปในหมู่บ้าน
3. ปืนลูกซองเดียว ซาเวจ ของส่างป่า

เป็นปืนนกนอก
สภาพปืนเก่าคร่ำคร่า ลำกล้องผุ นกปืนต้องใช้หนังสติ๊กยึดไว้
ยิงออกมั่งไม่ออกมั่ง และเมื่อสางป่าตกลงใจร่วมทางบุกเทือกเขาศิวะจึงต้องสละปืนกระบอกนี้ทิ้งไป
แล้วเปลี่ยนไปใช้ เอฟเอ็น .375 ต่อจากแงซายแทน
4. ปืนลูกซองแฝดมาดามัสกัส ในเรื่องเพชรพระอุมามีการกล่าวถึง
ดังนี้
