สามก๊ก

         วรรณคดีที่ได้รับการแปลมาจากวรรณคดีของจีนจากฝีมือของเจ้าพระยาพระคลัง (หน) การกล่าวถึงสามก๊กในเพชรพระอุมาจะมีอยู่หลายตอน อย่างตอนที่ไอ้แหว่งได้หลอกล่อให้คณะของรพินทร์ติดตาม ไปจนเกือบหลงทาง ภายหลังจึงได้กลับมาที่ค่ายได้ ดารินได้กล่าวว่า

"อาจจะเป็นจิวยี่กลับชาติมาเกิดก็ได้ คราวนี้จะได้รู้กันว่าตาพรานของเราเป็นขงเบ้งกลับชาติมาเกิดด้วยหรือเปล่า"

         แม้ตอนที่ดารินได้แอบมาพบรพินทร์ ทำให้รพินทร์ได้เตือนดารินว่าหากเชษฐาทราบเรื่องนี้คงจะไม่พอใจเป็นอย่างมาก แต่ดารินก็ตอบว่าเชษฐาหรือตัวตลอดเวลาว่าเธอคิดอย่างไรกับรพินทร์ ซึ่งตอนนี้ได้มีการกล่าวถึงความแยบยลในการใช้คน ของเชษฐาว่า

"ถ้าคุณเป็นขงเบ้ง แงซายเป็นบังทอง พี่ใหญ่ก็เล่าปี่เราดีๆ นี่เอง"

        หรือคำรำพันที่รพินทร์มักจะนึกกับตัวเองอยู่เสมอยามที่ถูกแงซายลูบคมหรือลองดีบ่อยๆว่า ฟ้าให้รพินทร์มาเกิดแล้ว ไยต้องส่งแงซายมาเกิดด้วย ซึ่งประโยดเชิงเปรียบเปรยทำนองนี้เป็นคำพูดของจิวยี่ที่เป็นคู่ปรับของขงเบ้ง หรือตอนที่รพินทร์โดนมันตรัยหลอกให้ตกเหวในภาคสอง หลังจากที่ได้รับการรักษาและนอนพักรักษาตัวอยู่ แงซายซึ่งได้ถอดจิตออกมาได้กล่าวว่า

"ไม่เป็นไรน่า โบราณว่าหวานเป็นลม ขมเป็นยา ตอนนี้ผู้กองปลอดภัยแล้ว ภายหลังจากเป็น ‘จิวยี่รากเลือด’ เสียพักใหญ่"

เรียบเรียงโดย ดาริเมยา