วายาผู้ปกครองเหล่าวานร แห่งภูเขานิลกาฬ เป็นมนุษย์ที่ดารินสันนิษฐานว่าน่าจะเป็นมนุษย์โบราณนีแอนเดอร์ทัลแมน

วิวัฒนาการของมนุษย์
        จากหลักฐานต่าง ๆ ต้นกำเนิดของมนุษย์น่าจะอยู่ประมาณห้าล้านปีที่แล้ว แล้วมีวิวัฒนาการมาจนเป็นกลุ่มมนุษย์วานร บรรพบุรุษมนุษย์ มนุษย์แรกเริ่ม และมนุษย์ยุคปัจจุบัน มนุษย์ปัจจุบัน

มนุษย์วานรออสตราโลพิทีคัส แอฟาริซีส(Australopithecus afarensis) มีอายุประมาณ 3 – 5 ล้านปีก่อน ขนาดสมอง 400 – 600 cm3 มีขนกระจายทั่วตัว สูงประมาณ 4 ฟุต สามารถนำวัสดุต่างๆในธรรมชาติมาใช้เป็นเครื่องมือ แต่ยังไม่รู้จักประดิษฐ์เครื่องมือและสะสมเครื่องมือ

บรรพบุรุษมนุษย์ โฮโม แฮบิลิส (Homo habilis) มีวิวัฒนาการต่อจาก Australopithecus afarensis มีอายุประมาณ3 – 4 ล้านปีก่อน ขนาดสมอง 800 cm3 มีขนแบบลิง สามารประดิษฐ์เครื่องมือหินกะเทาะ ใช้ไม้ กระดูก เขาสัตว์ ทำเป็นเครื่องมือล่าสัตว์

มนุษย์แรกเริ่ม โฮโมอีเลคตัส (Homo erectus) มีอายุประมาณ 500,000 ปีก่อน ขนาดสมอง 1,000 cm3 ไม่มีขนแบบลิง มีลักษณะคล้ายคนมาก ลำตัวตั้งตรงตั้งฉากกับพื้น รู้จักใช้เครื่องมือหิน รู้จักใช้ไฟในการทำอาหาร มีการสร้างที่พักมีสังคมแบบล่าสัตว์ ซากดึกดำบรรพ์ที่พบที่เกาะชวา เรียกว่า มนุษย์ชวา พบที่ประเทศจีน เรียกว่ามนุษย์ปักกิ่ง มีรูปร่างกระดูกใหญ่แข็งแรงกว่ามนุษย์ปัจจุบัน

มนุษย์ยุคปัจจุบัน โฮโมซาเปียนส์(Homo sapiens) มีอายุ 100,000 ปีขึ้นไปมีขนาดสมอง 1,100 cm3 - 1,200 cm3 มีวิวัฒนาการแบ่งออกเป็น 2 ช่วง คือ มนุษย์ยุคแรก (Archaic Humans) ซึ่งจะมีน้ำหนักมากและแข็งแรงกว่า อยู่ได้ในสภาพอากาศหนาวเย็น มนุษย์ยุคนี้ได้แก่ มนุษย์โครมันยอง นีแอนเดอธัล และต่อมาก็มีการพัฒนาเป็นมนุษย์ยุคใหม่ (Modern Human) การเปลี่ยนแปลงจากมนุษย์ยุคแรกเป็นมนุษย์ยุคใหม่ มนุษย์ยุคใหม่ร่างกายเล็กกว่า มีวิวัฒนธรรมที่เจริญกว่ามาก อาศัยวิวัฒนาการทางวัฒนธรรมมาช่วยทำให้อยู่รอดและแพร่พันธุ์ได้ดี

         ขนาดสมองของมนุษย์เป็นไปอย่างก้าวกระโดด ขนาดสมอง มีส่วนเกี่ยวข้องกับวิวัฒนาการทางด้านวัฒนธรรม ทำให้สามารถถ่ายทอดพฤติกรรมจากรุ่นหนึ่งไปอีกชั่วรุ่นหนึ่งดัดแปลงพฤติกรรมและนำเอาวัตถุรอบ ๆ ตัวมาดัดแปลงให้เป็นประโยชน์ต่อตนเองได้ มีความสามารถในการอยู่รอดได้สูง

เรียบเรียงโดย เพชร